درد سیاتیک یکی از مشکلات شایع در ناحیه کمر و پا است که به علت فشرده شدن یا تحریک عصب سیاتیک ایجاد میشود. این عصب بلندترین و بزرگترین عصب بدن است که از نخاع در ناحیه کمر شروع شده و به سمت پاها امتداد مییابد. در این مقاله در مورد درد سیاتیک به طور کامل توضیح خواهیم داد.

فلوشیپ فوق تخصصی درد
- دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
- رئیس بخش اینترونشن بیمارستان امام حسین تهران
- با بیش از 20 سال سابقه طبابت
درد سیاتیک چیست؟
درد سیاتیک معمولاً به صورت دردی تیز، سوزشی و تیرکشنده در ناحیه کمر، باسن و پاها احساس میشود و میتواند بسیار آزاردهنده باشد. این مشکل در افراد مختلف به دلایل مختلفی از جمله فشار بر عصب سیاتیک، فتق دیسک و یا آرتروز ایجاد میشود. درد سیاتیک میتواند به مرور زمان تشدید پیدا کند اما در بسیاری از موارد این درد با گذشت چند هفته و با استفاده از درمانهای غیر جراحی به صورت کامل درمان خواهد شد. افرادی که برای درد سیاتیک خود نیازمند به جراحی خواهند بود، افرادی هستند که این درد به همراه ضعف شدید پا و تغییر عملکرد روده و مثانه خود را نشان میدهد. برای درمان درد سیاتیک میتوانید به دکتر مهرداد طاهری، بهترین متخصص درد در تهران مراجعه کنید.

علائم درد سیاتیک چیست؟
درد سیاتیک معمولاً با علائم مشخصی همراه است که شامل درد شدید در ناحیه کمر، باسن و پاها میشود. این درد ممکن است به طور ناگهانی آغاز شده و به تدریج در امتداد عصب سیاتیک به سمت پاها گسترش یابد. بسیاری از بیماران احساس سوزش، تیرکشیدن، یا گزگز در پاها و یا در قسمتهای مختلف کمر و باسن دارند. این درد میتواند با حرکتهای خاص، مانند نشستن یا ایستادن طولانی مدت، تشدید شود. در برخی موارد، بیمار ممکن است به دلیل درد از حرکتهای طبیعی خود اجتناب کند و مشکلاتی در عملکرد روزمرهاش تجربه کند.
علائم دیگری که ممکن است همراه با درد سیاتیک بروز کنند، شامل ضعف در عضلات پا، کاهش حس در قسمتهای مختلف پا، و حتی بیحسی در ناحیههایی از پاها است. این مشکلات میتوانند تأثیر زیادی بر کیفیت زندگی فرد بگذارند و باعث محدودیت در فعالیتهای روزمره شوند. در صورتی که درد سیاتیک با مشکلاتی مانند از دست دادن کنترل ادرار یا مدفوع همراه باشد، باید فوراً به پزشک مراجعه شود، زیرا این ممکن است نشانهای از مشکلات جدیتری باشد
بیشتر بخوانید: درمان سیاتیک با تزریق اپیدورال
دلایل ابتلا به درد سیاتیک چیست؟
درد سیاتیک معمولاً ناشی از فشرده شدن یا تحریک عصب سیاتیک است. یکی از علل اصلی آن فتق دیسک است. در این حالت، یکی از دیسکهای بین مهرهای کمر به بیرون بیرون میزند و به عصب سیاتیک فشار وارد میکند. این وضعیت میتواند باعث بروز درد شدیدی در ناحیه کمر و پاها شود. به علاوه، مشکلاتی همچون آرتروز یا تنگی کانال نخاعی نیز میتوانند منجر به فشرده شدن عصب سیاتیک و بروز درد شوند.
عوامل دیگری نیز ممکن است باعث درد سیاتیک شوند، از جمله صدمات و آسیبهای وارد شده به کمر، یا بلند کردن اشیاء سنگین به صورت نادرست. در بعضی موارد، مشکلات وضعیتی مانند اسکولیوز (انحراف ستون فقرات) یا خمیدگی غیرطبیعی ستون فقرات نیز میتواند به تحریک عصب سیاتیک منجر شود. همچنین، شیوه زندگی بیتحرک، چاقی، و ضعف عضلات کمر نیز میتوانند احتمال بروز درد سیاتیک را افزایش دهند.
بیشتر بخوانید: درمان دیسک گردن
تشخیص درد سیاتیک
تشخیص درد سیاتیک معمولاً با معاینه فیزیکی توسط پزشک آغاز میشود. پزشک با بررسی تاریخچه پزشکی بیمار و انجام آزمایشهای فیزیکی، نواحی دردناک و علائم دیگر را ارزیابی میکند. یکی از روشهای رایج برای تشخیص دقیق، استفاده از تصاویر رادیولوژی مانند اشعه ایکس، ام آر آی (MRI)، و یا سی تی اسکن است. این تصاویر میتوانند وضعیت دیسکها، عصبها، و سایر ساختارهای ستون فقرات را نشان دهند و کمک کنند تا علت دقیق درد سیاتیک مشخص شود.
گاهی اوقات پزشک ممکن است از آزمایشهای نورو فیزیولوژیکی مانند الکترومیوگرافی (EMG) برای ارزیابی عملکرد عصبهای سیاتیک و شناسایی هرگونه اختلال در عصبها استفاده کند. این آزمایشها به پزشک کمک میکنند تا بفهمد آیا فشاری به عصب وارد شده است یا خیر. با توجه به نتایج آزمایشها، پزشک میتواند بهترین روش درمانی را برای بیمار تعیین کند.
بیشتر بخوانید: تزریق اوزون برای سیاتیک
پیشگیری از درد سیاتیک
پیشگیری از درد سیاتیک نیازمند رعایت نکات بهداشتی و شیوه زندگی سالم است. یکی از مهمترین اقدامات برای پیشگیری از درد سیاتیک، حفظ وضعیت صحیح بدن است. هنگام نشستن، ایستادن و حتی خوابیدن، باید از حفظ وضعیت صحیح ستون فقرات اطمینان حاصل کرد. نشستن طولانی مدت یا ایستادن در حالتهای نامناسب میتواند فشار زیادی به کمر وارد کند که به مرور زمان باعث تحریک عصب سیاتیک شود. فعالیتهای فیزیکی منظم، به ویژه تمرینات تقویتی برای عضلات کمر و شکم، میتواند به جلوگیری از درد سیاتیک کمک کند. این تمرینات باعث تقویت عضلات پشتی و پشتیبانی از ستون فقرات میشوند و فشار روی عصبها را کاهش میدهند.
همچنین، باید از بلند کردن اشیاء سنگین به صورت نادرست اجتناب کرد. در صورت نیاز به بلند کردن بارهای سنگین، باید از تکنیکهای صحیح استفاده شود و از خم شدن از کمر پرهیز کرد. پرهیز از اضافه وزن نیز از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا چاقی فشار اضافی بر روی ستون فقرات وارد میکند و احتمال بروز درد سیاتیک را افزایش میدهد. برای پیشگیری از درد سیاتیک، باید سبک زندگی سالمی با تغذیه مناسب و ورزش منظم داشته باشید.

عوارض درد سیاتیک
اگر درد سیاتیک درمان نشود یا به طور مناسب مدیریت نشود، میتواند به عوارض جدیتری منجر شود. یکی از مهمترین عوارض درد سیاتیک، از دست دادن توانایی در حرکت کردن است. در موارد شدید، این مشکل میتواند منجر به ضعف عضلات پا و حتی از دست دادن کنترل بر برخی از عضلات بدن شود. مشکلات مربوط به خواب، کاهش کیفیت زندگی و محدودیت در فعالیتهای روزمره نیز از دیگر عوارض درد سیاتیک هستند. در برخی موارد، درد سیاتیک ممکن است به ناتوانی در انجام کارهای روزمره و حتی نیاز به درمانهای جراحی منجر شود. اگر فشار بر عصب سیاتیک به اندازهای زیاد باشد که باعث آسیبهای دائمی به عصب شود، ممکن است به مشکلات مزمن و ناتوانیهای دائمی تبدیل گردد. این شرایط میتوانند زندگی فرد را بهطور قابل توجهی تحت تأثیر قرار دهند
سؤالات متداول
این درد معمولا به صورت حاد خود را نشان میدهد و 4 الی 6 هفته نیز ادامه دارد. به این نکته توجه داشته باشید در صورتی که این درد بیش از 6 هفته ادامه داشته باشد یک بیماری مزمن شناخته میشود.
برای تشخیص این بیماری در مرحله اول پزشک به سراغ معاینه بدنی میرود و سابقه بیمار را مورد بررسی قرار میدهد. علاوه بر این موضوع پزشک برای اطمینان از تشخیص خود به سراغ آزمایشها و عکس برداریهایی اعم از رادیوگرافی، سی تی اسکن، ام آر آی میرود.
افرادی که با این درد مواجه شدهاند و آن را تجربه میکنند باید پای راست و چپ خود را به حالت جنینی در بیاورند و استراحت کنند و یا به صورت طاق باز به پشت استراحت داشته باشند. این دو وضعیت در حقیقت باعث میشود که فشار داخل کانالی نخاعی به کمترین حد خود برسد.
نتیجهگیری
درد سیاتیک یک مشکل شایع است که میتواند کیفیت زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهد. تشخیص به موقع، درمانهای تخصصی و پیشگیری از بروز آن میتواند تأثیر زیادی در بهبود وضعیت بیمار داشته باشد. اگر شما یا کسی که میشناسید از درد سیاتیک رنج میبرید، مراجعه به متخصصان درد مانند دکتر مهرداد طاهری میتواند راهحلهای مؤثری را برای کاهش درد و بازگشت به فعالیتهای روزمره ارائه دهد.